Cảm giác có người thường xuyên xuất hiện ở những nơi mình đến, liên tục gọi điện, nhắn tin dù đã yêu cầu dừng lại hoặc cố tình tiếp cận tại nhà và nơi làm việc có thể khiến bất kỳ ai cũng cảm thấy bất an. Đáng lo ngại hơn, nếu những hành vi này lặp lại trong thời gian dài, người bị ảnh hưởng có thể rơi vào trạng thái căng thẳng, mất ngủ và luôn lo sợ khi ra ngoài.
Tuy nhiên, không phải mọi lần tình cờ gặp lại một người đều là hành vi theo dõi. Điều quan trọng là cần nhìn nhận sự việc dựa trên những dấu hiệu cụ thể, ghi nhận thông tin khách quan và lựa chọn cách xử lý an toàn thay vì tự ý đối đầu.
Những dấu hiệu có thể cho thấy bạn đang bị theo dõi hoặc quấy rối
Thường xuyên xuất hiện tại những địa điểm bạn lui tới
Một người liên tục xuất hiện gần nhà, nơi làm việc, địa điểm tập thể dục hoặc những nơi bạn thường xuyên đến có thể khiến bạn nghi ngờ. Đặc biệt, nếu việc này diễn ra nhiều lần trong những hoàn cảnh khó giải thích, bạn nên chú ý đến diễn biến thực tế.
Dù vậy, cần phân biệt giữa sự trùng hợp và hành vi có chủ đích. Một vài lần chạm mặt chưa đủ để kết luận ai đó đang theo dõi mình.
Liên tục liên lạc dù đã yêu cầu chấm dứt
Một số biểu hiện thường gặp gồm gọi điện nhiều lần, gửi tin nhắn liên tục, sử dụng tài khoản khác để tiếp tục liên hệ hoặc nhờ người quen chuyển lời dù bạn đã thể hiện rõ rằng mình không muốn tiếp tục giao tiếp.
Nếu nội dung liên lạc có tính chất đe dọa, xúc phạm, gây áp lực hoặc làm ảnh hưởng đến cuộc sống cá nhân, bạn nên lưu giữ lại bằng chứng thay vì xóa bỏ ngay lập tức.
Cố tình tiếp cận người thân và nơi làm việc
Người có hành vi quấy rối đôi khi không chỉ liên hệ trực tiếp với đối phương mà còn tìm cách tiếp cận bạn bè, đồng nghiệp hoặc người thân. Họ có thể hỏi thông tin, gửi lời nhắn hoặc xuất hiện tại những địa điểm liên quan đến cuộc sống của bạn.
Trong trường hợp này, nên thông báo cho một số người đáng tin cậy để họ biết tình hình và tránh vô tình chia sẻ lịch trình, địa chỉ hoặc thông tin riêng tư của bạn.
Có hành vi đe dọa hoặc gây áp lực
Những lời đe dọa, cố tình chặn đường, bám theo khi di chuyển, phá hoại tài sản hoặc tìm cách xâm nhập nơi ở là những dấu hiệu cần được xem xét nghiêm túc.
Nếu cảm thấy bản thân đang gặp nguy hiểm, đừng chờ đến khi có thêm bằng chứng mới tìm kiếm sự trợ giúp.
Cần làm gì khi nghi ngờ mình đang bị theo dõi?
Ưu tiên đưa bản thân đến nơi an toàn
Nếu nhận thấy có người bám theo, bạn nên di chuyển đến nơi đông người, có nhân viên bảo vệ hoặc địa điểm công cộng an toàn. Tránh đi vào khu vực vắng vẻ, không nên tự ý dẫn người nghi ngờ theo dõi mình về nhà.
Nếu đang lái xe hoặc đi xe máy, hãy cân nhắc đến địa điểm an toàn có người hỗ trợ thay vì dừng lại để đối chất. Khi có nguy cơ bị tấn công, hãy liên hệ công an hoặc gọi số khẩn cấp phù hợp.
Thông báo cho người thân và người đáng tin cậy
Không nên giữ kín sự việc nếu cảm thấy lo lắng hoặc bị đe dọa. Hãy chia sẻ với một vài người đáng tin cậy về những gì đang xảy ra, đặc biệt là người có thể hỗ trợ khi bạn cần di chuyển hoặc xử lý tình huống khẩn cấp.
Có thể thống nhất trước một cách liên lạc hoặc tín hiệu cầu cứu để người thân nhận biết khi bạn cần giúp đỡ.
Ghi nhận sự việc theo trình tự thời gian
Việc ghi chép lại diễn biến giúp bạn nhìn nhận sự việc rõ ràng hơn và cung cấp thông tin cụ thể khi cần trình báo.
Một số thông tin nên lưu lại:
- Ngày, giờ và địa điểm xảy ra sự việc.
- Mô tả khách quan về hành vi đã quan sát được.
- Nội dung cuộc gọi, tin nhắn hoặc lời đe dọa.
- Thông tin về nhân chứng nếu có.
- Hình ảnh, video hoặc tài liệu liên quan được thu thập hợp pháp.
Không nên tự ý chỉnh sửa nội dung tin nhắn, cắt ghép video hoặc đăng tải thông tin chưa được kiểm chứng lên mạng xã hội. Việc giữ nguyên dữ liệu gốc sẽ hữu ích hơn khi cần đối chiếu.
Cách bảo vệ thông tin cá nhân để hạn chế nguy cơ bị làm phiền
Kiểm tra lại quyền riêng tư trên mạng xã hội
Nhiều người vô tình chia sẻ quá nhiều thông tin về nơi ở, lịch trình, công việc và các mối quan hệ thông qua bài đăng, hình ảnh hoặc video. Những dữ liệu này có thể giúp người khác biết bạn thường xuất hiện ở đâu và vào thời điểm nào.
Bạn nên rà soát lại danh sách người có thể xem bài đăng, hạn chế công khai lịch trình di chuyển theo thời gian thực và tránh chia sẻ hình ảnh chứa thông tin nhạy cảm như địa chỉ nhà, biển số xe hoặc giấy tờ cá nhân.
Bảo vệ tài khoản và thiết bị cá nhân
Hãy sử dụng mật khẩu mạnh, bật xác thực nhiều lớp và kiểm tra những thiết bị đang đăng nhập vào các tài khoản quan trọng. Nếu phát hiện đăng nhập bất thường, nên đổi mật khẩu, đăng xuất khỏi phiên không nhận diện được và liên hệ nhà cung cấp dịch vụ khi cần.
Không nên cài đặt ứng dụng hoặc mở đường dẫn lạ theo yêu cầu của người khác. Nếu nghi ngờ thiết bị bị xâm nhập, hãy nhờ đơn vị kỹ thuật đáng tin cậy kiểm tra thay vì tự ý cài các phần mềm không rõ nguồn gốc.
Chủ động điều chỉnh thói quen di chuyển khi cần thiết
Trong giai đoạn cảm thấy không an toàn, bạn có thể nhờ người thân đi cùng, lựa chọn tuyến đường đông người hoặc thông báo lịch trình cho người đáng tin cậy.
Đây chỉ là biện pháp hỗ trợ tạm thời, không có nghĩa bạn phải tự cô lập mình hoặc từ bỏ những hoạt động bình thường vì hành vi của người khác.
Những việc không nên làm khi bị quấy rối hoặc theo dõi
Khi rơi vào tình huống căng thẳng, nhiều người có xu hướng muốn tìm gặp trực tiếp đối phương để yêu cầu giải thích. Tuy nhiên, nếu người kia có biểu hiện đe dọa hoặc hành vi khó kiểm soát, việc đối đầu có thể làm tình hình trở nên nguy hiểm hơn.
Bạn nên tránh:
- Tự ý chặn đường, giữ người hoặc sử dụng vũ lực để giải quyết mâu thuẫn.
- Tự lắp thiết bị theo dõi lên phương tiện hoặc đồ dùng của người khác.
- Truy cập trái phép điện thoại, tài khoản mạng xã hội hay dữ liệu cá nhân của người bị nghi ngờ.
- Đăng tải hình ảnh, địa chỉ hoặc thông tin nhận dạng của người khác khi chưa được kiểm chứng.
- Xóa toàn bộ tin nhắn, hình ảnh và dữ liệu có thể liên quan đến sự việc.
- Tiếp tục gặp riêng người có hành vi đe dọa khi không có biện pháp bảo đảm an toàn.
Nếu cần xác minh một sự việc phức tạp, hãy ưu tiên các phương thức hợp pháp và tìm sự hỗ trợ từ cơ quan có thẩm quyền.
Khi nào nên trình báo cơ quan chức năng?
Bạn nên cân nhắc trình báo khi hành vi quấy rối lặp lại, có lời đe dọa, xâm phạm nơi ở, gây thiệt hại tài sản hoặc khiến bạn lo ngại về sự an toàn của bản thân và gia đình.
Khi trình báo, hãy cung cấp thông tin cụ thể về thời gian, địa điểm, diễn biến và những tài liệu đã thu thập được. Nếu có nhân chứng, bạn có thể cung cấp thông tin liên hệ của họ để cơ quan chức năng xem xét.
Trong tình huống nguy hiểm trước mắt, hãy ưu tiên rời khỏi khu vực có nguy cơ và gọi công an hoặc số khẩn cấp phù hợp. Tại Việt Nam, số 113 là số điện thoại khẩn cấp của lực lượng công an. Việc trình báo sớm giúp cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận thông tin và xem xét biện pháp xử lý phù hợp. Bạn không cần tự mình điều tra hoặc tìm cách đối chất để chứng minh mọi việc trước khi tìm kiếm sự hỗ trợ.
